دشواری کنترل دانش آموزان با توجه به ویژگی های سنی آن ها روز به روز روبه افزایش است. بسیاری از معلمان و مدیران از برخورد با مسایل انضباطی دانش‌آموزان احساس ناتوانی می کنند و به طور معمول ممکن است برخورد های نامناسبی با این رفتارها داشته باشند.

در زمینه‌ی بی ‌انضباطی دانش‌آموزان، معلمان باید پاسخگوی سوالاتی از قبیل این سوالات باشند.

-بی‌انضباطی چیست و چگونه می توان انضباط را آموخت؟

-چگونه می توان از بروز رفتارهای نا مناسب دانش‌آموزان كه نظم و انضباط كلاس را مختل می‌كنند جلوگیری كرد؟

-علل بی انضباطی دانش‌آموزان كدامند؟

-چگونه می توان این رفتارهارا كاهش داد یا از بین برد؟

تعریف انضباط و بی انضباطی:

نظم و انضباط تعاریف متعددی دارد. عده‌ای كنترل رفتار فراگیرندگان و تسلط بر عوامل رفتاری آنان را انضباط می نامند، برخی معتقدند؛ نظم و انظباط شامل هر نوع سازماندهی در محیط مدرسه و كلاس است، به نحوی كه سبب افزایش یادگیری ‌شود.

در واقع «انضباط بدان دسته از اعمال معلم اطلاق می‌شود كه مانع سر زدن رفتارهایی از دانش آموز است كه فعالیت كلاسی را مختل یا تهدید به اخلال می كند»

با وجود تعریف بالا بی انضباطی را می توان این گونه تعریف كرد:

انجام دادن هر عمل یا رفتار پذیرفته نشده و نامعقول توسط دانش‌آموز كه سازماندهی مدرسه و کلاس را مختل یا تهدید به اخلال می كند و باعث كاهش كارایی معلم و دانش‌آموزان شده و معلم را در رسیدن به هدف اصلی خود باز می دارد.

آموزش انضباط:

انضباط را می توان از كودكی به افراد آموخت زیرا در كودكی افراد می توانند بهتر بیاموزند وبهتر بدان عادت كنند.

راه های زیر را برای نظم بخشیدن به كودكان توصیه می‌شود.

۱٫آموزش‌ها:
 یعنی باید به دانش آموز آموزش دهیم تا در دنیای جدید بدون سردرگمی زندگی كند.
۲٫تذكرات:
 باید از انضباط برای دانش آموز تعریف كرده و آن را لازمه‌ی موفقیت بدانیم
 ۳٫تهیه مقررات: 
تهیه مقررات و تنظیم آن به دانش آموزان یك كار اساسی است و باید قوانین منطقی در نظر بگیریم.
۴٫جنبه الگویی:
باید برای دانش آموز الگو بوده و عامل و مجری نظم باشیم و اگر خود منظم نباشیم انتظار نظم از كودك بیهوده است .
۵٫ تنظیم برنامه:
 باید سعی كنیم با برنامه‌ای به زندگی دانش آموز نظم ببخشیم.
۶٫نشان دادن آثار:
دانش آموز را باید از فواید نظم و زیان های بی نظمی آگاه كنیم.
 ۷٫سپردن مسولیت:
باید مسئولیت‌هایی در رابطه با نظم به دانش آموز بسپاریم برای مثال: مسولیت نظم اتاق
۸٫زمینه سازی برای عادات:
اگر بتوان رعایت نظم را بخشی از زندگی دانش آموز كرد در آن صورت به آن عادت خواهد كرد.

«پیش‌گیری از بی‌انضباطی»

پیش‌گیری از رفتار نا مطلوب دانش‌آموزان به‌دو دلیل مهم است

۱٫به دلیل عملی:
یعنی پیش‌گیری از بروز رفتار نامطلوب آسان‌تر از تغییر آن است.
۲٫به دلیل انسانی:
یعنی معلم خود را مسئول اصلاح و بر طرف كردن رفتار نا مطلوب دانش‌آموز

معلم باید به نكاتی كه باعث قطع ارتباط در كلاس می‌شود و همچنین به نیازهای دانش‌آموزان توجه كند و نباید اجازه‌ی گستاخی به دانش‌آموزان دهد و برای پیش‌گیری از رفتار نامطلوب دانش‌آموزان به نكات زیر توجه كند:

۱٫  رفتارهای بی نظم را مشخص و قوانین كلاس را مطرح كند و دانش‌آموزان ملزم به رعایت آن شوند
۲٫  به طور انفرادی با افراد نا منظم برخورد كرده دلایل بی نظمی را جویا  ‌شوند .
۳٫  دانش‌آموزان باید رفتار مطلوب و مورد نظر معلم را بشناسند .
۴٫ بی‌توجهی به رفتار نا منظم دانش‌آموزان باعث می‌شود تا وی احساس كند كه معلم فردی نا كارآمد است.
۵٫   شرط لازم برای اجرای قوانین قابل درك و فهم بودن آن برای دانش‌آموزان است.
۶٫  آغاز كلاس با جذابیت و متعاقب آن دادن آزادی بیشتر به دانش‌آموز
۷٫  علاقه‌مند كردن دانش‌آموز به درس با یادگیری معنادار