انتخاب مدرسه

انتخاب مدرسه خوب و موفق از دغدغه های والدین برای فرزندانشون می باشد که بعضی مواقع حتی به حساسیت بیش از اندازه منجر می شود. اما یک مدرسه خوب و موفق چه ویژگی باید داشته باشد. در ارتباط با مشاوره مدرسه و معرفی مدارس برتر که اکثرا والدین انتظار دارند مشاور، مدرسه ها را از مناطق مختلف شهر تهران و سایر شهرستان به آن ها معرفی کند. خوب در این موارد باید یک سری اطلاعات از خانواده ها گرفته شود . به عنوان مثال در ارتباط با معرفی مدارس راهنمایی، از نوع مدرسه ابتدایی که تحصیل می کرده- سطح نمرات دانش آموز- سطح فرهنگی خانواده- و اخلاق و روحیات دانش آموز سوال پرسیده شود.

در ارتباط با معیار ها و انتظارتی که والدین از یک مدرسه خوب و موفق دارند صحبت شود. به خانواده ها تاکید شود که از مدارس دولتی ( ار لحاظ رسیدگی به تمام فاکتور های درسی و پرورشی و تربیتی) نباید توقعات نابجا داشته باشند. چون در مدارس دولتی به دلیل رایگان بودنشون و به دلیل سطح درآمد خانواده ها تعداد بیشتری از دانش آموزان تحصیل می کنند و رسیدگی به یک کلاس ۳۵-۴۰ نفره کار بسیار سختی هست. والدینی که فرزندانشون در مدارس دولتی تحصیل می کنند باید رسیدگی آنها بیشتر باشد. به عنوان مشاور نظر بنده این است که در مقطع ابتدایی و حتی راهنمایی نیازی به مدارس غیر انتفاعی نیست، و دانش آموز با نظارت پدر و مادرش می تواند به سطح علمی بالایی برسد. البته توجه به این نکته هم لازم هست در انتخاب مدارس دولتی هم دقت کافی شود. مدیر مدرسه و مدیریت مدرسه از نکاتی هست که حتما باید مد نظر قرار گیرد.

در مقطع ابتدایی توجه به مسافت مدرسه از منزل لازم هست.

و اما برسیم به ویژگی مدارس موفق و برتر :

  • در یک مدرسه موفق تاکید مناسب و مشخصی بر موفقیت درسی دانش آموز وجود دارد و تا امکانات آموزشی لازم و افراد آگاه، علاقه مند و صمیمی به کار تعلیم عهده دار امر تدریس در آن مدرسه نباشند امکان برخورداری و توفیق دانش آموزان ناچیز است.
  • در یک مدرسه موفق از دانش آموزان انتظار می رود که در زمینه کار و رفتار خود مسوول باشد و مدیر یا ناظم مدرسه خطای دانش آموزی را به حساب دیگر دانش آموزان منظور نکند.
  • در یک مدرسه موفق معلمان در محیط آموزشی باید خود الگوهای خوبی از اخلاق، رفتار، صداقت و دیگر صفات مطلوب آموزشی باشند.
  • در یک مدرسه موفق باید روابط و اوقات معلم با دانش آموز چنان تنظیم شود که امکان پاسخگویی به مشکلات شخصی دانش آموز را داشته باشد.
  • آموزگاران موفق یک مدرسه آنهایی هستند که با داشتن رفتار مثبت یعنی رابطه ای صمیمی و مطلوب با دانش آموز مورد علاقه وی قرار گیرند چون معلمانی که روش های توأم با ترس و تهدید، استهزا، انکار، یأس و نومیدی را به کار می برند به احتمال زیاد در مورد شاگردان شان ناموفق تر از گروهی هستند که از این روش ها پرهیز می کنند.
  • در یک مدرسه موفق این واقعیت باید پذیرفته شده باشد که دانش آموزان متفاوت، توانایی های یادگیری متفاوتی دارند بنابراین کودک به دلیل آنچه به خوبی انجام داده تشویق می شود ولی به علت اینکه کسی کاری را بهتر از او انجام داده تنبیه نمی شود و یا مورد مقایسه تحقیرآمیز قرار نم یگیرد.
  • یک مدرسه موفق با یک جریان دایمی و زنده با خانواده دانش آموز در ارتباط است.
  • در یک مدرسه موفق به این امر توجه می شود که همیشه از بین دانش آموزان، افرادی که مشکلات قابل تحمل روانی دارند وجود داشته و معلمان با آنها هماهنگی دارند.
  • در یک مدرسه موفق رابطه یک جانبه و از بالا به پایین که متاسفانه محور فکری است مردود و به جای آن کوشش برای ایجاد اعتماد به نفس و تقویت روحیه مستقل و سرزنده و صمیمیت با دانش آموز منظور شده است تا در پناه آن نیروی بالقوه وی را در جهت ابتکار، تفکر و خلاقیت به حداکثر پتانسیل خود افزایش دهد.
  • معلمان یک مدرسه موفق باید در جریان زنده و مستمر تعلیم و تعلم بوده و در تمام مدت کار آموزشی خود از فراگیرندگان باشند. علاقه به تدریس، روحیه همکاری با دیگران در مدرسه، صبر و خودداری، آشنایی با اصول روان شناسی، شناخت قوانین رشد، یادگیری و خصوصیات سنی گروه های متعدد از ویژگی هایی است که یک معلم موفق دارا است و با این زمینه ها می تواند در تکوین شخصیت دانش آموز نقش موثری داشته باشد.
  • یک مدرسه موفق همه ساله آموز شهای منظم و مکرری را برای معلمان خود در دست اجرا می گذارد تا از طریق تشکیل کلاس های ویژه، تهیه مجلات مربوط به آنها و یا ایجاد آموزش های ضمن خدمت مشخص و هدفدار هرچه بیشتر بتوانند انگیزش، آگاهی و علاقه مندی آنان را در جهت پیشبرد برنامه و شکوفا کردن استعداد دانش آموزان فراهم کرده و ارتقا دهند.
  • در مدرسه موفق، معلم باید در تربیت دانش آموز واقع بین بوده و انتظار ساخت دوباره شخصیت او را نداشته باشد زیرا الگوی بنیادی شخصیت کودک پیش از ورود به مدرسه شکل گرفته و مدرسه نمی تواند و نباید سعی کند شخصیت جدیدی در کودک به وجود آورد.

ویژگی های مدارس برتر (از لحاظ مدیریتی و نرم افزاری)

  1. مدیر مدرسه خوب دارای برنامه آموزشی و تقو یم اجرایی سالانه فعالیت ها و … می باشد.
  2. عوامل آموزشی مدرسه خوب با دانش آموزان دوست و رفیق هستند به نحوی که دانش آموز زیبا ترین احساس را دراین محیط دارد.
  3. دانش آموزان در کارهای گروهی و فعالیت های آموزشی تربیتی مثل شورای دانش آموزی ،اقامه نماز، انجمن علمی و … باعلاقه شرکت دارند.
  4. معلمین و همه افرادی که با دانش آموز سر و کار دارند از سواد کافی برخوردارند و با مسایل تعلیم و تربیت و روانشناسی آشنایی دارند.
  5. کارهای مدرسه خوب تقسیم شده و هریک از افراد نسبت به نقشی که در آن دارند هم توانایی لازم و هم آشنایی کامل دارند.
  6. مدیر و دبیرا ن مدرسه خوب با فرایند یاد دهی – یادگیری و روانشناسی تربیتی آشنایی دارند.
  7. دانش آموزان در امور مختلف مشارکت دارند و نسبت به آن چه در آموزشگاه می گذرد احساس مسئولیت می نمایند.
  8. تعامل مناسبی بین عوامل آموزشگاه و دانش آموزان و اولیاء برقرار است.
  9. شورای دبیرا ن فعال بوده و در این شورا مسائل گذشته و روز و برنامه های آینده به بحث و بررسی گذاشته می شو د.
  10. مدرسه خوب با اداره آموزش و پرورش و سایر سازمان ها ارتباط موثر و مطلوبی دارد.
  11. در مدرسه خوب فعالیت ها و اقدامات هدفمند است و درتما م فعالیت ها نظم و انضباط حا کم است.
  12. نظام مشاوره ای مدرسه خوب، کارا و اثربخش است.
  13. مدرسه خوب دانش آموز را با مهارت های زندگی آشنا کرده به نحوی که پس از اتمام هر دوره تحصیلی به راحتی می تواند، وارد جامعه شود.
  14. در مدرسه خوب، میراث فرهنگی، وطن دوستی، احترام به نیاکان و تاریخ و پرچم و … گرامی داشته می شو د.
  15. مجموعه امور مدرسه خوب با سازماندهی مناسب مدیر هماهنگ است.
  16. و…

ویژگی های مدرسه خوب (از لحاظ کالبدی و سخت افزاری)

  1. فضای آموزشی مدرسه خوب – کلاس درس متناسب با سن و پایه تحصیلی دانش آموزان محرک و جذاب باشد.
  2. مدرسه خوب دارای محیطی زیبا و با طراوت و نشاط آور است.
  3. در مدرسه خوب ابعاد کلاس ها و صندلی ها استاندارد متناسب با سن دانش آموزان می باشد.
  4. فضای فرهنگی، هنری و فن آوری برای رفع نیازهای علمی و تحقیقی دانش آموزان مهیا می باشد.
  5. مدرسه خوب به شکوفایی استعداد و توانایی جسمی دانش آموزان اهتمام دارد و در جهت تامین فضا و امکانات ورزشی کوشا می باشد.
  6. در مدرسه خوب فضای نمازخانه رغبت انگیز، سالن ها وسیع و تمیز، سرویس های بهداشتی تمیز و استاندارد می باشد.
  7. در مدرسه خوب مکان نشستن راحت بوده سیستم های گرمایی و برودتی مناسب و کلاس ها به دور از سر و صد ا و دارای نورکافی می باشند.
  8. در و دیوار و حیاط و رنگ مدرسه خوب، دارای پیام آموزشی و تربیتی هستند.
  9. در مدرسه خوب با تامین سرویس ایاب و ذهاب به سلامت جسمی دانش آموزان توجه کافی می شود.
  10. مدرسه خوب به بهداشت روحی دانش آموزان توجه کافی دارد و با ایجاد ک آزمایشگاه، اتاق خلاقیت و سالن سمعی و بصری در جهت تامین آن می کوشد.
  11. مدرسه خوب دارای امکانات آموزشی و آزمایشگاهی از قبیل رسانه های دیداری و شنیداری، تجهیزات آزمایشگاهی و … می باشد.
  12. محیط آموزشی گویای معماری ایرانی و اسلامی و دارای پیام فرهنگی هنری است.
  13. و…

انواع مدارس و مراکز آموزشی موجود در کشور:

  • مدارس دولتی
  • مدارس غیرانتفاعی (غیر دولتی)
  • مدارس استثنایی
  • مدارس آموزشگاه های آزاد
  • مدارس وابسته به وزارت خانه ها
  • مدارس خارجی
  • مدارس تطبیقی
  • مدارس اقلیت های مذهبی
  • مدارس شاهد و مدارس نمونه
  • مدارس شبانه
  • مؤسسات تربیت معلم (به دانشگاه فرهنگیان تغییر یافت، هر استان دارای یک پردیس پسرانه و یک پردیس دخترانه است)

مدارس غیرانتفاعى

به مدارس گفته مى شود که از طریق مشارکت مرام مطابق اهداف و ضوابط و دستورالعمل هاى وزارت آموزش و پرورش و تحت نظارت آن وزارتخانه تأسیس و اداره مى شوند .

مدارس دولتى

به مدارس اطلاق مى شود که کلیه امور آموزشى و پرورشی، مالى و ادارى را دولت تقبل نموده است .

مدارس استعدادهاى درخشان

به مدارس گفته مى شود که براى دانش آموزانى که از استعداد تحصیلى بالایى برخوردار هستند ایجاد شده است .

مدارس استثنایى

به مدارس گفته مى شود که براى دانش آموزان نابینا و ناشنوا، نیمه ناشنوا، عقب مانده ذهنی، عقب مانده تحصیلى و ناسازگار تأسیس مى شوند .

کدام مدرسه؟ غیرانتفاعی یا دولتی

ثبت نام در مدرسه غیرانتفاعی یا دولتی ؟ این پرسشی است که از سال ۱۳۷۲ با شروع به کار اولین برای والدین ایجاد شد. در این یادداشت به تشریح « غیرانتفاعی » مدرسه بخش خصوصی در قالب مدارس ویژگی ها و دسته بندی هر یک از این دو نوع مدرسه خواهم پرداخت تا اولیای دان شآموزان با نگرش و دیدی بهتر به تصمیم گیری در این خصوص بپردازند.

از آن جا که هیچ گونه سنخیت و تناسبی « غیرانتفاعی » ذکر این توضیح در ابتدا ضروری است که عنوان تغییر یافته است و در حال حاضر « غیردولتی » با کارکرد این گونه مدارس نداشت، چند سالی است که به با چهار نوع دسته بندی مدارس روبرو هستیم: دولتی، غیردولتی، شاهد و هیئت امنایی. مدرسه شاهد ویژه خانواده معزز شهدا و ایثارگران است که البته فرزندان غیرشاهد را نیز با قید شرایطی ثبت نام می کنند. مدرسه هیئت امنایی، نوعی مدرسه، بین ساختار دولتی و غیردولتی است که زیرنظر یک هیئت امنا متشکل از مدیر، نماینده شورای دبیران، رئیس انجمن اولیا و مربیان و چند نفر از شخصی تهای علمی و فرهنگی مورد اعتماد اداره می شود. هدف از تشکیل مدارس هیئت امنایی کمتر شدن وابستگی مالی مدارس به دولت و مشارکت مردم در اداره ی مدارس بوده است.

مدرسه دولتی

مهم ترین ویژگی های مدرسه نمونه دولتی هزینه پایین و نزدیکی به محل سکونت است. اما طیف همین مدارس دولتی آن چنان گسترده است که نمی توان همه را در یک دسته گنجاند. بعضی مدارس دولتی هستند که ورودی های خود را گزینش م یکنند یعنی مثلاً شرط معدل دارند یا به لحاظ مسائل فرهنگی و اجتماعی هر دان شآموزی را ثبت نام نم یکنند. قطعاً نوع مدیریت در این گونه مدارس متفاوت است و کادر اجرایی و آموزشی مدرسه، مباحث آموزشی و تربیتی را هدفمندتر جلو م یبرند. در مقابل، اکثر مدارس دولتی به موضوع آموزش و پروش به چشم یک شغل و حرفه نگاه م یکنند که به دلایل مختلف تضمینی نسبت به خروجی های مدرسه ندارند. دلیل نخست این که معلمانی که از سوی اداره آموزش و پرورش به مدرسه معرفی می شوند، لزوماً با مدیر مدرسه و ساز و کار تربیتی و آموزشی آن (اگر چنین چیزی وجود داشته باشد) هماهنگ نیستند و این ناهماهنگی در حوز هی اجرا و آموزش به وضوح نمود می کنند. دلیل دوم این که هیچ گونه فیلتری در ثبت نام دان شآموزان وجود ندارد و مدرسه دولتی موظف است تمامی مراجعانی را که در محدوده ی مدرسه زندگی می کنند، ثبت نام نماید. لذا چه در سطح کادر آموزشی و اجرایی و چه در سطح دان شآموزان، مدرسه دولتی قدرت انتخاب ندارد. در چنین شرایطی مشخص نیست که فرزند من با چه کسانی همکلاس و هم مدرسه ای خواهد بود و تحت تعلیم چه معلمانی قرار خواهد گرفت.

مدرسه غیردولتی (غیرانتفاعی)

مدرسه غیردولتی با برنامه های فوق العاده و کادر آموزشی مجربش شناخته م یشود. به واقع آن چه موجب اخذ هزینه ی فوق العاده به نسبت مدارس دولتی است، ارائه خدمات ارزش افزوده و انتخاب کادر اجرایی و آموزشی باتجربه است. ضمن این که تعداد دانش آموزان مدارس غیردولتی معمولاً کمتر از مدارس دولتی است و نسبت معلم به دان شآموز و رسیدگی مدرسه به اوضاع تحصیلی و فرهنگی دانش آموزان در مدارس غیردولتی بیشتر است. مدرسه غیرانتفاعی محصول تفکرات فعال سازی و مشارکت بخش خصوصی در دولت اول هاشمی رفسنجانی است که با پیشنهاد و پیگیری نجفی، وزیر آموزش و پرورش وقت محقق شد. البته مدارس غیردولتی نیز در یک سطح نیستند و چه بسا برخی مدارس دولتی از برخی مدارس غیردولتی، از هر نظر بهتر هستند.

مدرسه شاهد

مدرسه شاهد به منظور توانمندسازی فرزندان شهدا و ایثارگران ایجاد شد تا به پاسداشت مقام والای شهیدان، خدمتی فراتر از معمول به فرزندان ایشان اعطا گردد. مدارس شاهد غالباً چه به لحاظ آموزشی و چه به لحاظ برنامه های فوق العاده و فرهنگی از مدارس دولتی بهتر هستند. به ویژه آن که فضای فرهنگی مدارس شاهد، مذهبی است و چنین مدارسی برای کسانی که دغدغه های دینی دارند، مناسب است.