کودکان در محیط مدرسه و خانه بهتر است تا مسائل بهداشتی را رعایت کنند تا از بیماری ها به دور باشند و این وظیفه والدین است تا به آن ها آموزش دهند. والدین همگی مشتاقانه پیگیر آموزش‌های آکادمیک کودکان خود در مدارس هستند، در حالی که کمتر به مسایل آموزشی دیگر مانند بهداشت در مدرسه‌ها اهمیت می‌دهند.

یکی از مهم‌ترین این برنامه‌ها آموزش سلامت و بهداشت به کودکان در مدارس و مهد‌های کودک است، که در واقع خانه دوم بچه‌ها به حساب می‌آیند.این آموزش‌ها معمولا از شناخت بدن آغاز شده و به شناخت فاکتورها و عوامل بیماری‌زا و راه‌های پیشگیری از آن ها می‌پردازد.

بهداشت فردی چیست!؟

بهداشت فردی کلیه اقداماتی که فرد در جهت حفظ سلامت جسمی و روحی خود انجام می دهد را شامل می شود. در بهداشت فردی مراقبت از اعضای بدن شامل پوست، مو، چشم، گوش صورت می گیرد. برخی از این اقدامات شامل انجام فعالیت ورزشی، تغذیه مناسب، بهداشت پوست دست و صورت، خواب مناسب می باشد. علاوه بر نقش فرد در بهداشت فردی عوامل محیطی مانند هوای سالم موثر می باشد.

رعایت بهداشت فردی در همه سنین به خصوص کودکان ار اهمیت ویژه ای برخوردار می باشد. کودکان به دلیل حساسیت زیاد بیشتر از سایر سنین در معرض انواع باکتری ها و میکروب ها قرار دارند. کودکان در اثر عدم رعایت بهداشت فردی امکان ابتلا به انواع بیماری ها وجود دارد. به همین جهت ضروری است تا والدین درباره آموزش به کودکان اقداماتی انجام دهند تا به آن ها در این مورد کمک کنند.

بهداشت پوست:

پوست قسمت خارجى و محفاظ بدن است، لذا از طريق هوا و تماس، در معرض انواع آلودگى‌ها و ميکروب‌ها قرار می گیرد. همين‌طور سلول‌هاى مرده، عرقِ مانده و چربى‌اى که توسط خود پوست ايجاد مى‌شود، به مرور روى پوست جمع شده و در صورت غفلت از آن، ميکروب‌ها را جذب مى‌کنند و روى پوست به شکل توده‌اى بالا مى‌آيد.

بنابراين حائز اهميت است که پوست را از طريق شست‌وشو با آب و صابون، تميز نگه داريم. شست‌وشوى مرتب پوست، کثافات و بوهاى زننده‌ى پوست را برطرف ساخته و از ايجاد عفونت جلوگيرى مى‌کند. پوست را بايد بعد از تميزکردن خشک نمود، زيرا باعث جذب و نگه‌دارى و رشد و تکثير عوامل بيمارى‌زا مى‌گردد.

بهداشت ناخن ها:
ناخن ها و محیط اطراف آن ها محیط مناسبی برای رشد و زندگی انواع میکروب ها هستند. جویدن ناخن ها به‌ کودکان اجازه می دهد تا این میکروب ها از دست ها به‌سمت دهان حرکت کنند و بلافاصله وارد دستگاه گوارشی شوند و مشکلات عدیده ای را به‌وجود آورند.
حتی اگر کودک با شستشوی صحیح دست ها آشنا باشد و به‌این نکته اهمیت دهد، باز هم نباید ناخن هایش را بجود. کوتاه نگه داشتن ناخن ها باعث کاهش احتمال تجمع میکروب ‌در زیر و اطرافشان می شود.

 نکاتی که در آموزش بهداشت فردی کودکان باید به آن توجه داشت:

۱ آموزش درست شستن دست و صورت کودکان با صابون در قبل از غذا و بعد از دستشویی

۲  آموزش درست مسواک زدن بعد از غذا خوردن در دفعات وعده غذایی

۳  استفاده از وسایل بهداشت فردی مانند حوله، مسواک، شانه

۴  آموزش درست حمام کردن (حداقل دو بار در هفته استحمام شود)

۵  دادن اطلاعات کافی و مفید درباره رژیم غذایی سالم به کودکان

۶- آموزش کوتاه کردن ناخن برای جلوگیری از تجمع میکروب ها در زیر ناخن کودکان می باشد

بهداشت مو:

مو از دو قسمت اصلى ساقه و ريشه تشکيل شده است. ممکن است در بعضى بيمارى‌ها و کمبودهاى تغذيه‌اي، شکل ظاهرى مو تغيير کند و حالت شادابى و زيبايى خود را از دست بدهد. تاجايى که ممکن است، بايد موهاى کودکان را کوتاه نگه داشت تا نظافت آن به خوبى انجام شود. ضمناً بايد علاوه بر نظافت و شست‌وشوى به موقع موها، به کودکان آموزش داد که موهاى خود را مرتباً شانه کرده و بُرس بزنند.

شانه‌زدن و برس‌زدن به مو، علاوه بر اين که موها را منظم و مرتب مى‌کند، فوائد ديگرى هم دارد. مثلاً سبب مى‌شود جريان خون در پاى ريشه‌ى موها به خوبى برقرار باشد. اگر موها خشک باشند با اين عمل مقدار کافى چربى به مو مى‌رسد و آن ها را از اين حالت خارج مى‌کند و برعکس اگر موها بيش از حد لازم چرب باشند، به وسيله برس‌زدن، چربى آن ها متعادل خواهد شد.